در بیست مقاله‌ای که در این کتاب گرد آمده‌اند، وجوه گوناگونی از افکار و روحیات و اشعار سعدی بررسی شده‌اند. مسایلی از قبیل آن‌که تا چه حد از اشعار سعدی می‌توان پی به رویدادهای واقعی زندگی او برد، سفرهای سعدی، تحصیل او در نظامیه، دیدگاه‌های او در مسایلی چون دروغ مصلحت‌آمیز و درویشی و تصوف و عشق، ویژگی‌های غزل او، و ریشه‌های برخی برخوردهای منفی با شعر او در دوران معاصر در این مقاله‌ها بررسی شده‌اند.
