تأملات نابهنگام حاوی اولین مباحث مهم حول موضوعات بنیادین «نیچه‌ای» است، موضوعاتی چون رابطه‌ی بین زندگی و هنر و فلسفه، سرشت و پرورش «خویشتن حقیقی»، آموزش‌وپرورش، و تفاوت بین حکمت حقیقی و شناخت صرف (یا «علم»). نیچه چهار بخش کتاب، یعنی داوید اشتراوس، معترف و مؤلف، در باب مزایا و مضار تاریخ برای زندگی، شوپنهاور همچون آموزگار و ریشارد واگنر در بایرویت، را کلید فهم تکامل خودش به‌عنوان یک فیلسوف می‌دانست و این متون همواره برای او ارزش شخصی عمیق و خاصی داشتند.
