جستاری در خصوص فاهمه بشری

«درست همان‌طور که کالبدشناس ماهر کارکردهای بدن انسان را تبیین می‌کند، جستار در فاهمه‌ی بشری لاک نیز تاریخ طبیعی خودآگاهی را به‌دست می‌دهد.»

ولتر

 «... اگر حتی نیمی از آن لذتی را در خواندن‌اش داشته باشی که من در نوشتن‌اش داشته‌ام، تو همان‌قدر پول‌ات را هدررفته خواهی یافت که من زحمات‌ام را.»

 از رقعه به خواننده

جستاری در خصوص فاهمه‌ی بشری اولین و مفصّل‌ترین متن نظام‌مند در سنّتِ تجربه‌گرایی است.

جان لاک (1704-1632) کار در مورد جستار را از حوالی سال 1671 شروع کرد و اولین ویراست‌اش را در 1689 منتشر کرد، که به‌سرعت مورد اقبال جوامع فلسفی قرار گرفت و در همان سال‌های باقی‌مانده از حیات لاک بارها منتشر و به زبان‌های دیگر ترجمه شد.

بعضی از مشهورترین و پرنفوذترین مباحث جستار که لاک با تفصیل زیاد به‌ آنها می‌پردازد ــ عبارت‌اند از: برهان‌های متعدد برای اینکه انسان‌ها فاقد ایده‌های فطری‌اند (و بحث در اینکه این فقدان، اخلالی در دین و اخلاق ایجاد نمی‌کند)، کیفیات اولیه و ثانویه، حافظه، امرِ نامتناهی، ضرورت و اختیار، هویت شخصی، نام‌های جوهرها، ذات واقعی و ذات نامی، نقص‌های زبان، دانشِ شهودی و برهانی، دانش بشر درباره‌ی خدا، نسبت ایمان و خرَد.

آخرین ویراست جستار در سال 1700 منتشر شد و ترجمه‌ی فارسی بر اساس چاپ استاندارد 1975 است.

پرتره‌ی لاک: اثر مایکل دال، 1696.